Pankreas Kanseri- Vital Fulya Plaza

Pankreas Kanseri

Pankreas Kanseri Nedir?

Pankreas kanseri, pankreas dokusundaki hücrelerden kaynaklanan kötü huylu bir tümördür. Pankreas dokusunda yer alan tüm hücrelerden kanser çıkabilir. Hem endokrin (hormon üreten) hem de ekzokrin (sindirim salgısı üreten) dokudan kanser çıkabilir. Hastaların yaklaşık %95’inde neden pankreas kanalından kaynaklanan duktal adenokarsinom denilen alt tiptir. Bunun dışında nöroendokrin tümörler de kötü huylu olabilir. Öte yandan nadiren, pankreasa diğer organların kanserlerinden (örneğin: böbrek kanseri) metastaz olabilir.

Pankreas kanserinin nedenleri ve risk faktörleri nelerdir?

Pankreas kanserinin kesin nedeni bilinmemektedir. Buna karşın bilinen bazı risk faktörleri mevcuttur. Sigara, alkol, yağlı diyet, bazı kimyasallarla (iyonize radyasyon, alüminyum, akrilamid ve halojen hidrokarbonlar) temas halindeki meslekler, kronik pankreatit ve diyabet gibi hastalık öyküsü risk faktörleridir. Öte yandan genetik geçişi olan herediter pankreas kanseri de bilinen bir durumdur. Pankreas kanserinin öncüsü kistadenom adı verilen bazı iyi huylu tümörler de uzun dönemde kanserleşebilir.

Pankreas kanserinin belirtileri nelerdir? Tanı nasıl konulur?

Pankreas kanseri çoğunlukla sinsi gidişli bir hastalıktır, belirtileri siliktir ve hastalığın erken döneminde uyarıcı olmaz. Ancak tümör pankreasın baş bölümünde yer alıyorsa buradan geçen safra yolunu tutabilir ve hastada erken dönemde sarılık gelişebilir. Bu hastanın cerrahi şansını kullanabilmesini sağlayabilecek erken bir uyarıdır. Tümör büyüdükçe özellikle sırta vuran karın ağrısına neden olur. Ağrı karnın üst orta bölümündedir ve bir kuşak gibi her iki yönde yayılabilir. Bunun dışında hastalarda kilo kaybı, bulantı, kusma, tıkanma sarılığı varsa kaşıntı  görülebilir.Pankreas kanserinin tanısında  görüntüleme büyük önem taşır. Kontrastlı bilgisayarlı tomografi, ultrasonografi, endoskopik ultrasonografi en değerli görüntüleme yöntemleridir. Bu yöntemler tümörlerin yerini, çevre organlar ile ilişkisini, varsa uzak metastazları (hastalığın uzak yayılımı) başarıyla gösterir. Bazı tümör belirteçleri de pankreas kanserinin tanısında yardımcı olabilen tetkiklerdendir. Pankreas kanserinin tanısında iğne biyopsisinin değeri sınırlıdır. Bunun nedeni tümör dokusunun bağ dokusundan zengin olması ve bu nedenle yapılan iğne biyopsilerinin yalancı negatiflik (yani kanser olduğu halde yokmuş gibi sonuç alınması) riski yüksektir. Hekimi yanıltıcı ve hastaya zaman kaybettirici olabilmesi nedeniyle cerrahi olarak çıkarılabilecek nitelikte ve radyolojik olarak tümör görüntüsü veren pankreastaki tüm kütleler biyopsi denenmeden çıkarılmalıdır. Biyopsi uygulanacak seçilmiş sınırlı sayıda hastada bu işlemin endoskopiyle yapılması uygun olacaktır.

Pankreas kanserinin tedavisi nedir?

Pankreas kanserinin en etkin tedavisi cerrahidir. Hastanın genel durumu izin verdiği takdirde ve tümör cerrahi olarak geride tümör dokusu bırakmadan çıkarılabilecekse cerrahi mutlaka uygulanmalıdır. Pankreas kanserinde hastanın yaşı tek başına ameliyata engel bir faktör değildir. Genel durumu uygun olan her hastada yaşına bakılmaksızın pankreas cerrahisi uygulanabilir. Burada önemli nokta ameliyatı gerçekleştirecek ekibin bu alandaki deneyimidir.

Pankreas kanserinde çevre damar tutulumu varsa cerrahi uygulanmalı mıdır?

Pankreas kanserinde çevre damar tutulumu varsa bu cerrahiye kesin engel bir durum teşkil etmez. Burada tümörün hangi damarı, ne düzeyde tuttuğu önemlidir. Pankreasın arkasından seyreden ve bağırsaklardan gelen kanı karaciğere taşıyan mezenterik venin tutulduğu birçok durumda tümörün tuttuğu damar bölümü çıkarılabilir. Ancak yaşamsal önemi olan bazı damarlarda cerrahi olarak çıkarılamayacak düzeyde bir tutulum varsa bu durumda damarın çıkarılması uygun olmayabilir. Bunun kararını ameliyat öncesi detaylı incelemeler ışığında bu konuda uzmanlaşmış bir cerrahın vermesi en uygun seçenektir.

Pankreas kanserinin tedavisinde uygulanan ameliyatlar hangileridir?

Pankreas kanseri en sık organın baş bölümünde yer alır. Bu bölgenin kanserlerinde Whipple ameliyatı uygulanır. Bu ameliyatta pankreasın baş bölümü, on iki parmak bağırsağı, ana safra yolunun son bölümü, safra kesesi çıkarılır. Bazı hastalarda tümörü yer ve büyüklüğü göz önüne alınarak midenin son bölümünün çıkarılması gerekse dahi, ekip olarak çoğunlukla mide ve on iki parmak bağırsağının ilk birkaç cm’lik bölümünü koruyan “pilor koruyucu” Whipple ameliyatını tercih etmekteyiz. Pilor koruyucu ameliyatlardan sonra hastanın uzun dönem konforu daha iyi olmaktadır.Pankreasın gövde ve kuyruk tümörlerinde ise pankreasın ve buna ilave olarak birçok olguda dalağın çıkarıldığı “distal pankreatektomi” ameliyatı uygulanmaktadır.Bununla birlikte birden fazla tümör olan hastalarda veya geriye kalan pankreas dokusunun yetersiz kalacağı durumlarda pankreas dokusunun tamamının çıkarıldığı “total pankreatektomi” ameliyatı uygulanabilir.

Tümörün çıkarılamayacağı bazı durumlarda ve diğer palyatif yöntemlerin uygulanamadığı hallerde safra akışını ve gıda geçişini sağlamak için bypas ameliyatları da yapılmaktadır.

Prof. Dr. Salih Pekmezci
Hepato Pankreato Biliyer Cerrahi

Karaciğer Kanseri Nedir?- Vital Fulya Plaza

Karaciğer Kanseri Nedir?

Karaciğer Kanseri (Hepatoselüler karsinom (HCC)

Karaciğer kanseri nedir?

Karaciğer kanserleri, organın kendi dokusundan çıkan kötü huylu tümörlerdir. Bunların içinde en sık görüleni hepatoselüler karsinomdur ve olguların yaklaşık %90’ını oluşturur. Geriye kalan olgular ise çoğunlukla karaciğer içindeki safra yollarında n köken alan kolanjiyokarsinomlardır.

Karaciğer kanserinin nedeni nedir?

Kesin olarak bilinmemektedir. Buna karşın hastalıktan sorumlu olduğu ve riski çok arttırdığı düşünülen bazı hastalıklar veya maddeler mevcuttur. Bunlar hepatit B ve hepatit C virüsü, alkole bağlı karaciğer sirozu, karaciğer adenomu, yiyeceklerde bulunan bazı karsinojenik maddeler, bazı ilaçlar ve hemakromatozis gibi metabolik hastalıklardır.

Karaciğer kanseri hangi belirtileri verir?

Hastalarda hiçbir şikâyet olmayabilir
Karnın sağ üst bölümünde hafif ağrı olabilir
Karında şişlik olabilir
Deride sararma olabilir
Ciltten ve diğer dokulardan kolay kanamalar olabilir

Hepatoselüler karsinomda tanı nasıl konulur?

Hepatit hastalığı nedeniyle yapılan rutin takip sırasında saptanabilir
Çeşitli radyolojik yöntemlerle (ultrason, manyetik rezonans görüntüleme, bilgisayarlı tomografi) karaciğerde yer kaplayan lezyon saptanır. Yorumu deneyimli bir radyoloğun yapması önemlidir
Bazı kan testleri hastalık hakkında değerli bilgiler verir. Hepatit serolojisi (kanda hepatit testleri) ve bazı tümör belirteçleri (özellikle alfa-fetoprotein) tanıyı kesinleştirebilir
Hastanın fiziksel incelemesinde karaciğer büyük ve ağrılı olabilir

Tümörden biyopsi gerekli midir?

Tanı için doku biyopsisi her zaman gerekli değildir. Viral hepatit taşıyıcısı bir hastada alfa fetoproteinin yüksekliği ile birlikte olan ve tipik radyolojik görüntü veren karaciğer kütlelerinde tanı neredeyse kesindir ve biyopsi gerekmez.
Tanıda şüphe olan bazı hastalarda biyopsi yapılabilir ve tanı kesinleştirilebilir. Biyopsi radyoloji kılavuzluğunda, lokal anestezi ile yapılan iğne biyopsisidir.

Hepatoselüler karsinom için tedavi seçenekleri nelerdir?

Hastaların en çok yarar gördükleri tedavi cerrahi tedavidir. Burada tümörü (veya tümörleri) içine alacak şekilde karaciğerin bir bölümünün çıkarılması (karaciğer rezeksiyonları) veya karaciğer nakli tedavi seçenekleridir. Rezeksiyon cerrahisinde dikkat edilen geriye kalacak karaciğerin hastaya yetecek olmasıdır. Cerrahinin uygun olmadığı tümörlerde veya bu büyük ameliyatları kaldıramayacağı düşünülen hastalarda kemoterapi, radyoterapi, tümörün yakıldığı yöntemler (ablasyon tedavisi) veya mikroküre ile nükleer tıp tedavileri uygulanabilir.

Karaciğer metastazları

Karaciğerde en sık görülen tümörler metastazlardır. Metastaz başka bir organ veya dokuya ait kanserin karaciğere sıçramasına verilen tıbbi isimdir. Karaciğere vücudun hemen her yerindeki kanserler sıçrayabilir. Karaciğer metastazları karaciğer içinde farklı boyutlarda kütleler olarak ortaya çıkar.

Karaciğer metastazları hangi belirtileri verir?

Karaciğer metastazları çoğunlukla sessiz seyreder ve ancak ileri hastalık bulguları ortaya çıktığında tanı konulur.

Hastalarda bazen karında şişlik, karnın sağ üst bölümünde veya sırta vuran ağrı, vücudun başka yerlerinde metastazlara bağlı şikayetler (nefes darlığı vb.) görülebilir.

Karaciğer metastazlarının tanısı nasıl konulur?

Tanı çoğunlukla radyolojik olarak (ultrason, manyetik rezonans görüntüleme, bilgisayarlı tomografi vb.) veya PET (pozitron emisyon tomografisi- vücutta kanser olan dokuları tarayan bir nükleer tıp yöntemi) ile konulur.

Karaciğer metastazları daha önce kanser nedeniyle tedavi görmüş hastaların rutin takibinde ortaya çıkabileceği gibi metastazlar daha önce tanısı olmayan bir kanserin ilk bulgusu olabilir
Bazı hastalarda iğne biyopsisi tanıya yardımcı olabilir. Biyopsi tüm hastalarda gerekli değildir.

Karaciğer metastazlarında tedavi seçenekleri nelerdir?

Karaciğer metastazlarında tedavi planı, metastazın köken aldığı kanser tipine, kütlenin (veya kütlelerin) özelliklerine ve hastanın sağlık koşullarına göre değişir. Kalın bağırsak kanserlerinde ve nöroendokrin tümör adı verilen özel bir kanser tipinde karaciğer metastazlarının cerrahi olarak çıkarılması çok iyi sonuçları vermektedir. Bu nedenle bu iki gruba giren hastalarda tümörü (veya tümörleri) içine alacak şekilde karaciğerin bir bölümünün çıkarılması (karaciğer rezeksiyonları) için her türlü gayret sarf edilir. Bu tümörlerin dışında diğer bazı kanser tiplerinde de karaciğer rezeksiyonları uygulanmaktır. Bunların arasında meme kanseri, over (yumurtalık) kanseri, mide kanseri, malign melanom, testis kanseri, böbrek kanseri vb.gibi farklı kanserler yer almaktadır. Bu grupta yer alan hastalarda uzun dönem sonuçları kesinleşmediğinden ameliyatın deneyimli ekiplerce yapılması ve hastadan onam alınması önem taşır. Kendi çalışmamızda, over kanserinin karaciğer metastazlarında karaciğer rezeksiyonlarının oldukça iyi sonuçlar verdiğini gösterdik; bu çalışmamız uluslar arası literatürde yayımlandı (Surgery for isolated liver metastasis of ovarian cancer.Pekmezci S, Saribeyoglu K, Aytac E, Arvas M, Demirkiran F, Ozguroglu M. Asian J Surg 2010;33:83-8)Cerrahi tedavi seçiminde diğer önemli bir nokta tümörün (veya tümörlerin) çıkarılması sonrasında geriye kalan karaciğer dokusunun hastaya yetecek olmasıdır. Öte yandan karaciğer ameliyatların tüm cerrahi girişimler içinde en büyük ameliyatlardır ve hastaya büyük bir yük yüklerler. Hastaların genel sağlık durumunun bu ameliyatları kaldıracak düzeyde olması gereklidir.Sonuçta tüm kar ve zarar hesaplar, hekim ve hasta arasında konuşularak cerrahi kararı verilir.

Karaciğer metastazlarında kemoterapinin rolü nedir?

Karaciğerde başka bir organdan veya dokudan sıçramış kanser olması zaten ileri evre hastalığın (Evre 4) göstergesidir. Hastalar cerrahi uygulansın ya da uygulanmasın, kemoterapi adayıdırlar. Öte yandan hastalığın ilk teşhis edildiği anda cerrahi açıdan çıkarılamayacak sayıda tümörü olan bir hastada kemoterapi yanıtı alınabilir ve küçülen veya yok olan tümörler yeniden değerlendirilip kemoterapi sonrası ameliyat bu kez uygulanabilir.

Prof. Dr. Salih Pekmezci
Hepato Pankreato Biliyer Cerrahi